Sức mạnh của Saddam Hussein
Sức mạnh của Tổng thống Saddam Hussein nằm ở đâu? Ngoài đảng Baath của
ông, quân đội - một trong những đội quân được coi là hùng hậu nhất vùng
Vịnh và lực lượng bảo vệ cộng hoà, Tổng thống Saddam Hussein còn có một
thứ "vũ khí bí mật". Đó là Hudeir Abass Hamdan Shwerid, một cụ già 72
tuổi sống tại một làng ở phía Nam thành phố Baghdad. Cụ già này là thủ
lĩnh của bộ tộc Abu Hamdan lớn nhất Iraq từ khi còn 15 tuổi.
Bộ tộc của Shwerid có hàng trăm ngàn người có cùng quan hệ huyết thống,
sống rải rác khắp Iraq. Bộ tộc này hình thành từ thời đế quốc Omeyyade,
thế kỷ thứ 7 sau Công nguyên. Đặc điểm của bộ tộc này là nếu trung
thành với ai, họ sẵn sàng xả thân hy sinh tính mạng vì người đó. Người
mà họ trung thành không phải ai khác mà chính là Saddam Hussein. Ngoài
bộ tộc Abu Hamdan, Iraq còn có hàng trăm bộ tộc khác. Và hầu như tất cả
những bộ tộc này đều tôn kính và ngưỡng mộ Saddam Hussein. Lý do khá
đơn giản: khác với các nhà lãnh đạo trước đây, Tổng thống Saddam
Hussein không chủ trương đàn áp các bộ tộc ít người, vì sợ họ không
thuần phục chính phủ trung ương, Saddam Hussein dừng sức mạnh kinh tế
cải thiện đời sống các bộ tộc, thu phục nhân tâm là chính. Chính
Shwerid đã công khai bày tỏ lập trường của bộ tộc Abu Haman: "Chúng tôi
hợp tác hoàn toàn và trung thành với Saddam Hussein”. Sau chiến tranh
vùng Vịnh (1990 - 1991), Tổng thống Saddam Hussein quyết định thực hiện
chính sách đoàn kết dân tộc, chống chia rẽ giữa các bộ tộc. Ông giúp
các bộ tộc tiền bạc, thực phẩm, thiết bị và địa vị chính trị xã hội.
Nhờ vậy, Saddam Hussein đã thành công trong việc củng cố và gia tăng
quyền lực nhờ các bộ tộc giúp sức. Kể từ ngày Liên Hợp Quốc cấm vận
kinh tế Iraq, các bộ tộc sống khó khăn. Nhưng khi họ xin trợ cấp,
Saddam Hussein không bao giờ từ chối. Do đó, họ quyết tâm bảo vệ Tổng
thống Saddam Hussein đến cùng. Sáu sai lầm lớn và quân sự của Saddam Hussein
Cuộc chiến Iraq do Mỹ phát động đã kết thúc, Tổng thống Mỹ George
W.Bush ngày 1/5/2003 tuyên bố là các cuộc hành quân quan trọng đã chấm
dứt, tức là sự thống trị của đảng Baath và nhiệm kỳ của Tổng thống
Saddam Hussein cũng bị kết thúc. Nhưng sau khi Baghdad thất thủ, rơi
vào tay Liên quân Mỹ - Anh, Saddam Hussein mất tích. Tuy nhiên, nguyên
nhân việc Baghdad thất thủ một cách nhanh chóng, cục diện chiến tranh
thay đổi đều có một phần lý do từ cách chỉ đạo của người đứng đầu đất
nước. Dưới đây là bản phân tích 6 sai lầm của Saddam Hussein trong việc
chỉ huy các lực lượng bảo vệ đất nước của tờ Le Courier:
1. Không lường hết được các cuộc tấn công của Mỹ, về tổng thể còn lơ là trong công tác chuẩn bị cho chiến tranh:
Khi khủng hoảng nổ ra, Chính phủ Iraq đã gửi gắm hy vọng vào việc cộng
đồng quốc tế có khả năng ngăn chặn hành động đơn phương của Mỹ, lãng
phí nhiều tiền của và thời gian vào các vấn đề ngoại giao, bầu cử,
thanh sát vũ khí, thiếu coi trọng công tác chuẩn bị chiến tranh cho
chính mình; không biết tận dụng thời cơ có lợi để tăng cường chuẩn bị
đối phó với chiến tranh. Từ tháng 12/2002 đến khi chiến tranh bắt đầu,
Saddam Hussein chỉ tổ chức có 2 đến 3 hội nghị tác chiến, thiếu sự
nghiên cứu và chuẩn bị cần thiết cho tình huống khó khăn.
2. Chưa hình thành cục diện cả nước sẵn sàng đánh địch:
Iraq hiện có 23 triệu dân; từ tháng 8/2003 khi khủng hoảng đến khi xảy
ra chiến tranh có thời gian 8 tháng để chuẩn bị; từ 1/10, khi Mỹ đưa
quân ồ ạt tới vùng Vịnh cũng vẫn còn 2 tháng chuẩn bị. Với thời gian
dài như vậy, nếu khẩn trương động viên, Iraq ít nhất cũng huy động được
1 triệu người, có thể hình thành thế răn đe khá mạnh đối với Mỹ. Nhưng
đội quân thường trực của Iraq lại không thấy tăng cường rõ rệt. Cần
phải thấy rằng, chiến tranh đối với nước mạnh là cục bộ nhưng đối với
nước yếu là chiến tranh toàn diện, không dựa vào chiến tranh nhân dân
thì không thể kháng cự được kẻ địch mạnh.
3. Công tác tuyên truyền không đầy đủ, chưa tập hợp lực lượng dân tộc lớn mạnh:
Đứng trước hoạ ngoại xâm, Iraq tuy coi trọng tuyên truyền, nhưng động
viên chống chiến tranh lại thiếu nghiêm trọng, chưa hình thành được khí
thế của toàn dân tộc trước kẻ thù. Trước chiến tranh, dân chúng Iraq
lại còn tranh cãi nhau về địa giới Baghdad, chuẩn bị cho hậu chiến. Ở
những khu vực bị quân Mỹ - Anh chiếm đóng, một số dân chúng đã ra đón
chào quân Mỹ - Anh, giúp quân Mỹ huỷ hoại nhà Hussein. Một số đơn vị
quân đội khi chưa chiến đấu hoặc mới kháng cự mang tính tượng trưng đã
đầu hàng. Điều đó chứng tỏ công tác tuyên truyền giáo dục chưa tốt.
4. Lơ là trong công tác chuẩn bị chiến trường, hệ thống phòng ngự có nhiều lỗ hổng:
Thực tiễn chiến tranh đã chứng minh, các công trình chiến trường có thể
nâng cao đáng kể uy lực của vũ khí trang bị, làm tăng sức chiến đấu của
quân đội. Mỹ đã đúc kết, trong chiến tranh thế giới thứ hai, cùng một
loại vũ khí, nếu có công trình chiến trường sẽ làm giảm 69% tốc độ tiến
công của đối phương, tiến được 1 km thì thương vong của bên tiến công
cao gấp 1,8 lần bên phòng ngự, xe tăng bị diệt cao gấp 1,28 lần. Khu
vực phía tây Iraq về cơ bản là không có quân đội phòng giữ, khiến bộ
binh cơ giới Mỹ đánh thẳng vào quá dễ dàng. Trong một số trận chiến đấu
quanh Baghdad, Iraq không có công sự phòng ngự dã chiến mang lại hiệu
quả, cũng không biết lợi dụng vật thể kiến trúc có lợi để xây dựng
thành trận địa phòng ngự kiên cố, về cơ bản không có chướng ngại vật,
không bố trí bãi mìn. Một số lượng lớn mìn và súng đạn giữ trong kho,
bị quân Mỹ tước đoạt. Trong cuộc chiến vùng Vịnh lần trước, Iraq đã rải
hơn 1000 thuỷ lôi ở khu vực vịnh Persian, làm hư hỏng nặng 4 tàu chiến
Mỹ; còn lần này chỉ bố trí có vài chục quả thuỷ lôi, không tạo thành
mối đe dọa đối với binh lực và công tác tiếp tế hậu cần của Mỹ.
5. Hệ thống chỉ huy bị tổn thất, mất khả năng điều hành:
Thời kỳ đầu chiến tranh, hệ thống chỉ huy điều hành của quân đội Iraq
còn phát huy được tác dụng, tổ chức được một số hành động phản kích có
quy mô nhất định. Nhưng từ ngày 4/4 trở đi có thể thấy khả năng chỉ huy
quân đội của Hussein đã suy giảm rõ rệt, chứng tỏ công tác chuẩn bị cho
hệ thống chỉ huy của Iraq trước chiến tranh không đầy đủ, trang thiết
bị và khí tài thiếu thốn. Trong tình hình bị mất liên lạc, cấp dưới
thiếu khả năng ứng biến độc lập.
6. Thiếu tính chủ động chiến lược, luôn bị động để cho dối phương tiến công:
Tiến công là cách phòng ngư tốt nhất, nhất là tác chiến trong thành
phố. Nếu Iraq biết lợi dụng khi địch tiến vào đơn độc, nhử địch vào
sâu, biết lợi dụng địa hình, địa vật, tập trung lực lượng tổ chức phản
kích đúng thời cơ, tiêu diệt một bộ phận địch, rất có khả năng sẽ thay
đổi được tiến trình chiến tranh. Nhưng sự chủ động tiến công đó của
phía Iraq đều không được thực hiện. Những giai thoại về Saddam Hussein
Saddam Hussein không bao giờ nghỉ đêm tại một chỗ hai lần và cũng không
bao giờ nghỉ đêm tại bất cứ cung điện nào trong vô số cung điện dành
riêng cho ông. Nhưng trong khi đó vì mục đích bảo mật, đội cận vệ của
Saddam Hussein bao giờ cũng buộc các nhân viên phục vụ các cung điện
phải làm việc như thể Saddam Hussein đang ngủ đêm tại đó. Ban đêm
Saddam Hussein ngủ không quá 4 đến 5 tiếng đồng hồ và thường tỉnh giấc
lúc 3 giờ sáng. Bài thể dục buổi sáng của ông bao giờ cũng phải đi kèm
với bơi lội trong bể bơi và ông coi hoạt động này vừa là thú vui cá
nhân, vừa là sự cần thiết cho sức khoẻ. Saddam Hussein bị mắc bệnh đau
cột sống, nên chính việc bơi lội này làm cho ông giảm bớt những cơn đau
đớn. Saddam Hussein không thích dạo bách bộ, mặc dù các bác sỹ khuyên
ông mỗi ngày nên đi bộ khoảng 2 giờ đồng hồ. Ở độ tuổi 65, khi đi bách
bộ ông đã phải chống gậy, vì thế trong các băng ghi hình làm tư liệu,
ông chỉ cho phép quay vài ba bước chân khi ông di chuyển mà thôi.
Tổng thống Iraq tuân thủ nghiêm ngặt chế độ ăn uống. Ông thích ăn các
món chế biến từ cá, rau tươi hoa quả và salat. Ông ăn khá ít, mặc dù
trông ông to lớn như vậy. Khi ăn, ông thích uống một cốc rượu vang đỏ,
nhưng chỉ cho phép mình uống những lúc ít người thân cận có mặt.
Saddam Hussein đọc rất nhiều sách. Ông thích văn học cổ điển Arab và
thế giới, tiểu thuyết về những nhân vật tầm cỡ thế giới để lại dấu ấn
trong lịch sử. Thần tượng của ông trong chính trị là Winston Churchil.
Bản thân Saddam Hussein cũng viết một số cuốn tiểu thuyết mang hơi
hướng của chủ nghĩa lãng mạn. Hai cuốn sách được yêu thích nhất ở Iraq
của ông là cuốn "Zabiha và Hoàng đế” và “Pháo đài". Trước khi công bố
những cuốn sách này, ông bí mật gửi đến các nhà văn chuyên nghiệp ở
Iraq để nhận những lời bình luận cũng như gợi ý của họ. Thị lực của ông
kém, nên bao giờ ông cũng yêu cầu chuẩn bị các bài phát biểu cho ông
phải soạn thảo bằng chữ cỡ to, bởi ông không thích xuất hiện trước công
chúng và dư luận trong cặp kính lão.
Saddam Hussein là người ưa hoạt động. Phòng làm việc của ông luôn cực
kỳ ngăn nắp. Ông thường xuyên gặp gỡ với các bộ trưởng và tướng lĩnh,
theo dõi mọi sự kiện trong nước và quốc tế. Những báo cáo khác nhau của
các Bộ trưởng được sắp xếp trật tự. Mỗi báo cáo đều bao gồm tường trình
chi tiết tình hình thực tế, những khoản chi tiêu mới nhất và báo cáo
tóm tắt, có lúc ông chọn lựa vài báo cáo để nghiên cứu thật kỹ lưỡng.
Không ai biết báo cáo nào được ông kiểm tra. Nếu như chi tiết trong báo
cáo không khớp với báo cáo tóm lược hoặc ông không hiểu, ông cho triệu
tập ngay vị Bộ trưởng đó đến để làm cho ra nhẽ. Trong các cuộc họp như
vậy, Tổng thống Saddam Hussein luôn im lặng một cách lịch sự, hiếm khi
ông cao giọng. Tổng thống Saddam Hussein thích thể hiện là người kiểm
soát mọi lĩnh vực của đất nước, từ luân canh cây trồng cho tới vấn đề
phân tích nguyên tử. Tuy nhiên, các cuộc họp này có thể trở thành đáng
sợ khi mơn trớn, quở trách hay vặn hỏi các thuộc cấp. Thời gian biểu
của ông được tính tới từng phút, do đó lúc nào bên mình ông cũng kèm
theo một cuốn sổ nhỏ ghi lịch trình làm việc của mình. Đôi khi có những
lời xì xào chê bai ông, vì khi tiếp chuyện mọi người thỉnh thoảng ông
lại "nhẹ nhàng" rút lui chừng độ dăm chục phút để ngủ lấy sức, rồi sau
đó quay trở lại phòng làm việc và tiếp tục câu chuyện với người đối
thoại, làm như không có chuyện gì xảy ra.
Ông thường xem tin tức qua truyền hình, nhưng không chỉ xem truyền hình
Iraq hoặc các kênh phát chung cho các nước Arab, mà cả các kênh truyền
hình nước ngoài như CNN hoặc BBC. Ông cũng rất thích xem phim truyện
của Mỹ, ham nhất là các phim trinh thám kiểu như "Một ngày của Shakal",
"Ba ngày của Kondor" hoặc "Kẻ thù của quốc gia". Đam mê lâu đài, cung điện
Tikrit, cái nôi tuổi thơ quê hương của Saddam Hussein, nổi tiếng về
tính tàn bạo và ý thức nổi loạn của dân chúng, nhưng nghèo đói. Người
Tikrit cũng là những quan toà tuyệt vời để xét xử nhân cách của những
người đối thoại với họ. Trước khi trở thành trung tâm Hồi giáo, Tikrit
đã từng là một trung tâm Cơ Đốc giáo lớn ở Trung Đông. Trong thời gian
dài dân chúng đã không chịu cải đạo. Phải dùng đến các biện pháp tàn
bạo, các chiến binh Hồi giáo mới giành được thắng lợi vào khoảng năm
800. Khi Saddam Hussein lên nắm quyền Tikrit đã đổi mới nhờ sự hào
phóng của Saddam Hussein. Những đại lộ lớn trồng cọ hai bên chạy giữa
những khu nhà thấp mái ngói, được thiết kế để giữ hơi mát. Ở trung tâm
thành phố, Saddam Hussein cho xây một ngôi đền nhỏ bằng đá đỏ, mái vòm
có lỗ châu mai do chính ông thiết kế. Thành phố cổ Tikrit đã bị san
phẳng để xây dựng các dinh thự. Dinh thự được xây ngay trên đống đổ nát
của một pháo đài Cơ Đốc giáo nằm ở thượng nguồn sông Tigris, nơi
Saladin ra đời. Một cổng chào đồ sộ với các tượng kỵ sỹ giương cao một
thanh kiếm và một lá cờ đính các quả tên lửa, dẫn vào một trong những
dinh thự đó. Đó là biểu tượng quyền lực của Saddam Hussein. Ngoài những
dinh thự của Saddam Hussein, còn có rất nhiều dinh thự của những người
thân và các quan chức cao cấp Iraq. Tất cả đều nhờ sự hào phóng của
Saddam Hussein, nên Tikrit mới đổi đời như vậy.
Saddam Hussein là sự pha trộn giữa những huyền thoại và truyền thuyết.
Thừa kế một nền văn minh lâu đời, ông muốn là một người xây dựng, noi
theo những tổ tiên vinh quang của mình. Tại vị trí vườn treo Babylon cổ
xưa có một tấm biển tưởng niệm viết: "Vào thời Tổng thống Saddam
Hussein, người che chở vĩ đại của Iraq đã làm cho đất nước và nền văn
hoá hồi sinh, thành phố đã được xây dựng lại lần thứ ba năm 1989 sau
Công nguyên". Saddam Hussein đã cho khắc tên ông ta trên những khối đá
để trùng tu này.
Được hoàn thành phần lớn sau năm 1991, các dinh thự của Saddam Hussein
đã bộc lộ tính cách hoang tưởng tự đại của ông ta. Trên bờ sông
Habaniyeh, ở miền Trung Iraq Saddam Hussein cho xây một dinh thự có
hình dáng một du thuyền lớn thả neo trên sông. Một số dinh thự khác
phỏng theo vườn treo Babylon nổi tiếng, một trong bảy kỳ quan của thế
giới.
Đó là những toà nhà lớn xây bằng vô số những tảng đá hoa cương với
những phòng khách nhỏ sang trọng kiểu Floren, do những nghệ nhân người
Iraq và cả người nước ngoài trang trí. Trong các khu vườn được điểm
xuyết bằng những vòi phun nước nhân tạo để thoả mãn cơn khát của ông. Ở
đây còn có cả ngôi nhà nhỏ kiểu Trung Hoa.
Dọc bờ phía Đông sông Tigris, nơi đi dạo ưa thích của người dân
Baghdad, Saddam Hussein đã cho xây dựng hai khu dinh thự tổng thống.
Những khu đất cạnh đó đã được trưng dụng bằng những khoản tiền lớn bồi
thường cho những chủ sở hữu. Vì lý do an ninh, người đi bộ bị cấm qua
lại trên cầu mang tên 14 tháng Bảy nằm dọc theo một trong những dinh
thự đó, và những người đi xe máy không được dừng tại đây. Những người vợ và các con của Saddam Hussein
Mặc dù tàn bạo với kẻ thù chính trị và kiên quyết trấn áp những kẻ nào
mưu toan chống lại mình, nhưng Saddam Hussein lại rất giản dị với gia
đình. Ông có cả thảy 4 người vợ. Sajida là người vợ đầu của ông, sinh
cho ông 5 người con. Hai con trai Uday và Qusay, ba cô con gái - Rana,
Raghad và Hana. Sau Sajida, năm 1986, Saddam Hussein cưới cô Samira
Shabandar, vợ cũ của Nour Edine al-Safi, Chủ tịch, Tổng giám đốc Hãng
hàng không Iraq và Samira đã sinh cho ông một con trai là Ali. Tiếp đó
ông kết hôn với Nidal Hamdani, nữ giám đốc Cơ quan năng lượng mặt trời
thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghiệp hoá quân sự. Và lần cuối cùng, ông
kết hôn với con gái của một trong những quan chức cao cấp của chính phủ
Iraq. Đó là cô Iman Hueish, 27 tuổi. Bố cô ta là Bộ trưởng công nghiệp
quân sự. Saddam Hussein già hơn vị hôn thê thứ tư của mình tới 38 tuổi.
Iman nổi tiếng ở Baghdad, vì được coi là một trong những phụ nữ đẹp
nhất. Cô có mái tóc hoe vàng, vì mang dòng giống của người mẹ Đức.
Là người cha tốt trong gia đình, Saddam Hussein thường đưa con gái út
Hana đi học ở trường nữ tu sĩ thánh đường Bab Charqi bằng chiếc xe hơi
Coccinelle Volkswagen mầu xanh sẫm. Thời gian đầu leo lên đỉnh cao
quyền lực, ông vẫn dành thời gian chăm sóc con cái. Dần dần, cuộc sống
riêng của ông bị cuốn hút bởi những công việc đại sự. Hai con trai ông
là Uday và Qusay phải chịu thiệt thòi và học hành không đến nơi đến
chốn. Sau khi cuộc chiến xảy ra, hai con trai ông là Uday và Qusay đã
bị quân Mỹ bắn chết thê thảm.Saddam Hussein và nỗi sợ bị ám sát
Tại phòng VIP của sân bay Amman, Quốc vương Hussein của Jordani tỏ ra
sốt ruột. Ngài đang đón các nguyên thủ quốc gia trong Hội đồng hợp tác
Arab tới họp hội nghị cấp cao. Trong tiếng nhạc trang trọng chờ đón,
một chiếc máy bay của Hãng hàng không Iraq hạ cánh, nhưng thật bất ngờ,
chiếc máy bay trống không. Vài phút sau, một chiếc Boeing thứ hai đỗ
xuống, nhưng cả lần này nữa, không có ai bước lên tấm thảm đỏ. Quốc
vương Jordani nhỏ thó càng tỏ ra sốt ruột hơn. Cuối cùng ông bạn láng
giềng khó hiểu đã tới trên chiếc máy bay thứ ba hạ cánh. Nhưng chưa hết!
Các nguyên thủ quốc gia đã được bố trí ăn nghỉ tại một khách sạn lớn
của thủ đô Jordani. Saddam Hussein từ chối. Chỉ ít phút sau khi hạ
cánh, Saddam Hussein đột nhiên quay sang Chủ tịch Thượng viện và là cựu
Thủ tướng Jordani: "Có thể cho tôi nghỉ nhà Ngài đêm nay được không?”
Ngạc nhiên, ông này trả lời: "Tất nhiên, thưa Ngài Tổng thống, nhưng
chỉ xin phép được báo trước cho gia đình tôi".
Trong chuyến đi nước ngoài lần cuối cùng, Saddam Hussein đã ngủ qua đêm
ở một nơi cách xa các đồng nghiệp Arab. Ông đã đưa từ Baghdad tới từ đồ
ăn, thức uống, đến cả đầu bếp và những người kiểm nghiệm thức ăn. Từ
lâu, ông đã nổi tiếng không bao giờ ngủ hai đêm liền cùng một chỗ và
hạn chế sinh hoạt gia đình đến mức tối thiểu. Trong nhiều cuộc khủng
hoảng nổ ra với cộng đồng quốc tế, ông thường cải trang thành dân
thường xuất hiện bất ngờ ở những khu bình dân. Vài phút trước đó, một
nhóm vệ sỹ tới gõ cửa thông báo với chủ nhà: "Hãy chuẩn bị đón một vị
khách đặc biệt trong đêm nay”. Sáng sớm hôm sau, ông khách đặc biệt
Saddam Hussein cũng lại lặng lẽ rút đi như khi đến... Giữa đám đông dân
chúng, làm sao ai có thể nhận ra ông được?
Saddam Hussein ít khi sống trong các dinh thự nơi ông thường chỉ dùng
để tiếp khách nước ngoài. Ông sống trong các biệt thự riêng và thường
xuyên thay đổi nơi ở. Trong cuộc xung đột Saddam Hussein ngủ qua đêm
trong một lều bạt ngoài sa mạc, trong các nông trang gần Bassorah và
trong khu dân cư thuộc khu vực Jirnera-Ghazalie, ở ngoại ô Baghdad. Để
tạ ơn Thượng đế che chở, ông cho xây dựng một đền thờ Hồi giáo, Oum
el-Maarek, để thờ "Người mẹ các trận đánh", tên tưởng niệm cuộc chiến
tranh vùng Vịnh. Mị dân
Mị dân là một trong những thủ đoạn chính trị của Saddam Hussein. Để
ngăn chặn tình trạng chảy máu chất xám, năm 2002 tất cả các giáo sư đại
học được tặng một máy tính xách tay. Ông còn cấp biệt thự cho các sỹ
quan quân đội nghỉ hưu hoặc xe ô tô cho một đại sứ đã về hưu khi ông
này đến phàn nàn về thu nhập quá thấp. Ngày nào cũng vậy, các đầu bếp
trong các dinh thự của ông tất bật chuẩn bị bữa ăn cho hàng chục khách
mời, phòng khi Saddam Hussein xuất hiện đột ngột. Thường là không đến,
khi đó món ăn được phân phát cho dân làng bên cạnh. "Đức vua chiêu đãi
các thần dân của ông ta". Saddam Hussein sẵn sàng tham gia cuộc chạy
maraton được truyền hình cẩn thận cùng với các đại diện các tầng lớp xã
hội.
Saddam Hussein chính là Iraq và Iraq chính là Saddam Hussein: cưỡi trên
mình ngựa, mặc lễ phục hoặc trong trang phục truyền thống người Beduin,
đó là hình ảnh chính của người cha dân tộc. Từ khi Mỹ đe dọa can thiệp,
chân dung mô tả ông khoác một chiếc áo choàng sẫm màu, đầu đội mũ, tay
lăm lăm khẩu súng săn đã thay thế những bức chân dung cũ. Trước khi ra
gặp dân chúng trên lễ đài, ông cho nổ vài phát súng trường để thị uy và
nâng cao "tinh thần sẵn sàng chiến đấu của mình". Dường như, những hành
vi và cử chỉ của ông như muốn nói với dân chúng: “Iraq sắp có chiến
tranh và tôi là người đầu tiên bảo vệ các bạn".
Saddam Hussein luôn bị ám ảnh bởi hình ảnh của mình trong những cảnh
được dàn dựng. Trong những năm 1970, khi mới chỉ là nhân vật thứ hai
của chế độ, ông đã thấy được tất cả sức mạnh của truyền hình, khi các
gia đình đua nhau đi mua sắm máy thu hình. Các khán giả truyền hình sẽ
quen dần với hình ảnh của ông trong sinh hoạt hàng ngày của họ. Khi đó
Saddam Hussein rất tích cực đi thăm các gia đình người Shiite để lấy
lòng cộng đồng này. Trò chuyện với các bà nội trợ ngoài chợ, với những
nông dân trong một trang trại hoặc nói chuyện với các sinh viên trên
một giảng đường, Saddam Hussein thích ứng với tất cả khán giả của mình,
và luôn diễn ra dưới con mắt chăm chú của các ống kính camera. Saddam Hussein với tín ngưỡng
Tín ngưỡng không hề là điểm chính và sùng đạo của Saddam Hussein. Nhưng
Saddam Hussein biết lợi dụng tôn giáo để phục vụ những tham vọng cá
nhân. Thậm chí Saddam Hussein còn mơ làm "Thượng đế” như ông đã từng có
lần thổ lộ với anh em họ hàng. Vào giữa những năm 1990, Saddam Hussein
phát động một chiến dịch "quay về với tín ngưỡng". Ông ra lệnh cấm uống
rượu ở những nơi công cộng, tăng số lượng các mục tin tức tôn giáo trên
các phương tiện thông tin đại chúng, triển khai chương trình xây dựng
những đền thờ Hồi giáo mới đã khuấy động lại ý thức tôn giáo trong dân
chúng Iraq.
Saddam Hussein tự cho mình là người dẫn dắt cộng đồng các tín đồ. Chủ
nghĩa dân tộc dần dần bị lãng quên, ông chủ của Baghdad chuyển hướng
sang thần bí tôn giáo. Để lên dây cót tinh thần cho các chiến binh
trong cuộc chiến tranh Iran - Iraq, Saddam Hussein đã nói tới những
"thiên thần", "thiên đường". Saddam Hussein đã đối phó như vậy với
người Iran, khi họ tấn công các vị trí của Iraq bằng những làn sóng
binh lính cuồng tín treo trên cổ chiếc chìa khoá mở cửa lên "Thiên
đường” và những dải băng tôn giáo. Mỗi buổi tối vào giờ cầu nguyện,
trên màn hình vô tuyến truyền hình lại thấy một Saddam Hussein sùng
kính, cầu nguyện Đấng Tối cao Alah. Để thể hiện sự nhập cuộc của mình,
ông đã ra lệnh xây dựng lại ngôi đền thờ Hồi giáo lớn nhất, sau đền thờ
Meca, mang tên ông. Sau khi hoàn thành, đền thờ Saddam Hussein chứa
được trên 100.000 tín đồ. Khát cao quyền lực song hành với tàn bạo
Quyền lực của Saddam Hussein được xây dựng trên nỗi sợ hãi. Tháng
3/1982, ba năm sau khi lên làm tổng thống, Saddam Hussein đã điềm nhiên
bắn chết Bộ trưởng Y tế Riyad Ibrahim trong một cuộc họp Chính phủ.
Saddam Hussein đã triệu riêng ông này sang một phòng bên cạnh và rút
súng lục bắn thẳng vào đầu đối tượng. Kẻ bất hạnh này trước đó đã dám
bạo gan gợi ý Saddam Hussein tạm thời để cựu Tổng thống Ahmed Hassan
al-Bakr thay thế trong việc tiến hành thương lượng hoà bình với Iran.
Thực ra, hình như Saddam Hussein đã biết vị Bộ trưởng này làm giàu bằng
những loại thuốc quá hạn, trong đó có thuốc Peniciclin, làm thiệt mạng
nhiều binh lính bị thương ngoài mặt trận trong cuộc chiến với Iran.
Chỉ trích tức là chết. Mọi sự chống đối nội bộ bị bóp chết từ trong
trứng. Luật im lặng được thiết lập ngay cả giữa vợ và chồng. Người này
không dám nói với người kia ý nghĩ sâu kín của mình, vì sợ bị tố giác
một khi họ ly hôn. Ở trường học, các thầy giáo đương nhiên có thể hỏi
học sinh về thái độ của cha mẹ các em. Hãy coi chừng ông bố nào dám
quẳng chiếc giày vào màn hình vô tuyến trong buổi phát các chương trình
tuyên truyền: ông ta có thể bị tù, thậm chí bị hành quyết.
Sự khát khao quyền lực đến vô độ và kỳ cục đã biến Saddam Hussein thành
kẻ chiếm đoạt lịch sử. Trong các văn bản chính thức Saddam Hussein được
coi như nhà tiên tri. Báo chí chỉ biết ca ngợi "đức tin, sự can đảm,
lòng dũng cảm, sự công minh và lòng nhân ái" của nhà tiên tri đã hội tụ
đầy đủ trong con người Saddam Hussein, người được mệnh danh là "Thủ
lĩnh chiến thắng của Thượng đế".
Chìa khoá để nắm giữ quyền lực lâu dài của Saddam Hussein là thiết lập
một mối quan hệ chưa từng có ở Trung Đông giữa một hệ thống cũ và mang
tính truyền thống trung thành của các bộ tộc với một cơ cấu quân sự an
ninh của một nhà nước hiện đại. Sự độc đáo ở chỗ gắn thực tiễn xa xưa
này vào một đất nước có tham vọng quân sự lớn nhất thế giới Arab. Kết
quả là một chế độ lai tạp: không độc tài quân sự cũng không cộng hoà
thế tục, và lại không phải chế độ thần quyền.
Saddam Hussein đã hướng theo chủ nghĩa Stalin. Ông đã chú ý đến những
đặc thù của tôn giáo và cộng đồng của người Iraq. Ông đã giữ lại bộ
khung của chế độ được thiết lập bởi "người cha bé nhỏ của dân tộc" :
một đảng duy nhất cầm quyền, kể cả trong quân đội, một sự kiểm soát xã
hội rất có hiệu quả, đi kèm với một bộ máy an ninh hùng hậu có khả năng
trấn áp mạnh mẽ các đối thủ. Cách thức hoạt động của ông rất độc đáo bí
hiểm. Nó dựa trên các vòng tròn đồng tâm khác nhau. Trước hết đó là gia
đình, họ hàng, sau đó là đến các bộ tộc ở Iraq và cuối cùng là vòng
tròn của các liên minh trong cộng đồng Iraq. Sự kiểm soát Iraq của ông
trước hết là trông cậy vào người nhà, ruột thịt, tin tưởng tuyệt đối.
Ngay sau khi trở thành Tổng thống Iraq năm 1979, ông bổ nhiệm người em
cùng cha khác mẹ Barzan đứng đầu Cơ quan mật vụ, một cơ quan đầy quyền
lực và vài năm sau ông lại bổ nhiệm một người anh em cùng cha khác mẹ
nữa là Watban vào Bộ Nội vụ, trong khi đó một người anh em họ là Ali
Hassan al-Majid giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng. Những năm đầu của thập
niên 1990, hai con trai của ông là Uday và Qusay thay nhau giữ chức vụ
này.
|
